Fundjavën që
shkoi Kosova bëri edhe një hap te rëndësishëm drejt realizimit te njërës nga
liritë, qe nga shumëkush konsiderohet elementare, lirisë se Softuerit dhe
përmbajtjes. Konferenca e parë ndërkombëtare e Softuerit te Lire dhe të Hapur,
e organizuar nga Universiteti i Prishtinës dhe Asociacioni Kosovar për Softuer
të Lire dhe të Hapur (FLOSSK) mblodhi, gjate dy ditëve te vikendit, në lokalet
e Fakultetit Teknik mbi 500 entuziast dhe ekspert të teknologjisë informative.
Në mesin e tyre kishte edhe përfaqësues nga 15 shtete Evropiane, gjithashtu nga
SHBA dhe Argjentina.
Dita e pare e konferencës
filloi me hapjen solemne ku publikut iu drejtuan organizatoret e konferencës:
Prof. Dr. Myzafere Limani, dekane e Fakultetit te Inxhinierisë Elektrike dhe
Kompjuterike si dhe Prof. Dr. Lule Ahmedi dhe James Mike Du Pont, bashkë-kryesues
te Këshillit Organizativ. Audiencën e pranishme e përshëndeti edhe Prof. Dr.
Blerim Rexha, zv. Ministër i Ministrisë se Energjisë dhe Minierave, i cili ne
emër te qeverise foli për rendësinë e Softuerit te Lire dhe te Hapur në
zhvillimin e teknologjisë informative ne Kosovë.
Pjesa e tjetër
e ditës u karakterizua nga ligjëratat kyçe si dhe nga sesionet tjera në te
cilat autorë të ndryshëm shpalosen përvojat e veta me Softuer te Lire dhe te
Hapur. Ligjërata e pare kyçe u mbajt nga Giuseppe Maxia, nga MySQL, i cili foli
për përvojën e tij me softuer te lire dhe te hapur gjate kohës kur ai punonte në
kuadër te misionit te OSBE në Kosovë gjatë viteve 1999-2002. Ai gjithashtu foli
edhe për definicionin e softuerit te lire dhe te hapur si dhe praktikat më të
mira në aplikimin e tij. Ligjërata e dyte kyçe u mbajt nga Dan Carchidi nga
Instituti për Teknologji i Massachuset-sit (MIT). Gjate kësaj ligjërate ai foli
për programin e tyre OpenCourseWare (OCW) që ka për qellim shpërndarjen e
përmbajtjes se plan-programit të MIT pa pagese për te gjithë te interesuarit.
Kjo ligjërate zgjoi kureshtjen e publikut prezent e në veçanti te stafit
akademik dhe studenteve.
Nga temat tjera
qe u mbuluan gjate ditës se pare vlejnë te përmenden ligjëratat mbi
eksperiencat e implementimit te Ubuntu-se ne shkollat e Maqedonisë dhe
Shqipërisë, mbi përpjekjen për përkthimin e pakos Open Office ne shqip, mbi
licencat creative commons (CC) si dhe aplikimin e tyre ne vende te ndryshme te
Bashkimit Evropian. Një pjese mjaft e frekuentuar e konferencës ishin edhe
ligjëratat mbi krijimin e komuniteteve te lira si dhe mbi përdorimin e
softuerit te lire dhe te hapur nga ana e aktivisteve te shoqërisë civile.
Përderisa dita
e pare kishte për qellim mbulimin e temave te përgjithshme nga lëmi i Softuerit
te Lire dhe te Hapur, dita e dyte pati karakter me te fokusuar ne aplikimin e
këtij softueri ne mjedise te ndryshme.
Ligjërata e
pare kyçe u mbajt nga Flavia Marzano, eksperte e Softuerit te Lire dhe te Hapur
nga Italia, e cila foli për aplikimin e këtij softueri ne administratën
publike. Përveç koncepteve baze ajo shpalosi edhe praktikat e shteteve evropiane
me ketë softuer si dhe parimet themelore qe do të duhej të shërbenin si udhërrëfyes
gjatë implementimit të softuerit (çfarëdo qofte ai) në administrate publike.
Kjo ligjërate u ndoq nga një numër i sesioneve tjera te cilat patën për qellim
te elaborojnë konceptet e përdorimit te softuerit te lire dhe te hapur nga ana
e institucioneve qeveritare si dhe rendësin e standardeve te hapura për
interoperabilitet dhe ruajtje te privatësisë se qytetareve. U prezantuan shumë
projekte nga Sllovakia, Italia por edhe nga Bosnja, Sllovenia, Kroacia e Greqia.
Ligjërata e
dyte kyçe u mbajt nga Brian King, përfaqësues i Mozilla-s, prania e të cilit
shkaktoi një ovacion te vërtete ne publik. Ai foli mbi shfletuesin Firefox si
dhe zhvillimet e fundit ne Mozilla Labs me qëllim të ofrimit të mundësive te
reja në versionet e ardhshme të shfletuesit.
Përndryshe
gjate ditës se dyte u mbajtën sesione edhe mbi Enciklopedine e Lire Wikimedia,
gjuhet programuese Php dhe Python, OpenStreetMap si dhe përdorimin e softuerit
të lire dhe të hapur në procesin e përkthimit gjuhësor.
Thëne ne
përgjithësi, konferenca u cilësua si një sukses i vërtete edhe nga
organizatoret edhe nga pjesëmarrësit. Jan Husar, njeri nga prezantuesit nga Sllovakia
u shpreh: “Është një sukses i madh për një shtet siç është Kosova, e cila ende
ballafaqohet me probleme te ndryshme, që me ndihmën e qeverise të organizoje
një forum te tille qe ka tërhequr një numër kaq te madh te eksperteve
ndërkombëtare”.
Duhet përmendur
edhe faktin qe Konferenca, përveç Qeverise se Kosovës, është përkrahur edhe nga
një numër i madh donatoresh si: IPKO, Koha Group, USAID, MySQL, Mozilla, Rrota,
Fondacioni Kosovar për Shoqëri te Hapur (KFOS), PC World Albanian,
Telegrafi.com, Kosovapress, Crimson Capital, STIKK dhe Artmotion.
Organizatoret u
zotuan qe konferenca do te behet tradicionale dhe qe për vitet ne vijim do te
përpiqen te ketë organizim edhe me te mire se sivjet.
